Η πράσινη μετάβαση προς την κόπωση και το ρεαλισμό
Η εποχή που το “κλίμα” ήταν, αυτονόητα, ηθικό καθήκον μοιάζει να τελειώνει. Για χρόνια, η συζήτηση για το περιβάλλον συνοδευόταν από ένα ηθικό αυτονόητο: η πρόοδος προς τη βιωσιμότητα είναι αναπόφευκτη.
Όμως το παγκόσμιο κλίμα – το πολιτικό- αλλάζει. Η προθυμία των πολιτών να πληρώσουν περισσότερο για ένα καθαρότερο αύριο εξαντλείται. Η οικολογική ανησυχία υποχωρεί μπροστά στις πιεστικές ανάγκες της καθημερινότητας. Και μαζί της τελειώνει και η ψευδαίσθηση ότι η πράσινη μετάβαση είναι ζήτημα μόνο συνείδησης, και από συλλογικό όραμα, μετατρέπεται σταδιακά σε ζήτημα πολιτικού κόστους και στρατηγικών επιλογών.
Η κλιματική κόπωση δεν είναι αδιαφορία, είναι αποτέλεσμα απότομης προσγείωσης. Όταν οι λογαριασμοί ενέργειας ανεβαίνουν, η οικολογία παύει να είναι κάτι αφηρημένο ιδεώδες και μετατρέπεται σε ερώτημα προτεραιοτήτων. Πόσο είμαστε διατεθειμένοι να πληρώσουμε για το μέλλον; Και πόσο χρόνο δίνουμε στο παρόν για να προσαρμοστεί;
Η Δύση δείχνει κουρασμένη. Η “πράσινη κόπωση” αποτυπώνεται παντού. Οι πολίτες που επλήγησαν από πληθωρισμό και ενεργειακό σοκ, βλέπουν το κόστος της μετάβασης ως πολυτέλεια που δεν μπορούν να αντέξουν. Και οι κυβερνήσεις, αντί να ηγούνται, ακολουθούν: μεταθέτουν στόχους, μαλακώνουν ρυθμίσεις, μετατρέπουν τη βιωσιμότητα σε υπό όρους πολιτική.
Η πράσινη μετάβαση δεν είναι πλέον μια γραμμική πορεία προς το “σωστό”. Είναι ένα πεδίο διαπραγμάτευσης ανάμεσα σε οικονομία, κοινωνία και πολιτική σταθερότητα. Εκεί όπου κάποτε μιλούσαμε για συνείδηση, τώρα μιλάμε για ισορροπίες.
Όμως, ίσως αυτό να είναι και το ώριμο στάδιο της συζήτησης. Η βιωσιμότητα δεν χρειάζεται πια ρομαντισμό και συνθήματα, αλλά σχέδιο. Η επόμενη φάση της πράσινης εποχής δεν θα κερδηθεί με δηλώσεις καλών προθέσεων, αλλά με αποφάσεις που αντέχουν στο κόστος.
Το παράδοξο; Όσο πιο πολύ ο κόσμος κουράζεται να πληρώνει για το κλίμα, τόσο περισσότερο η πράσινη οικονομία μετατρέπεται σε σκληρή γεωπολιτική σκακιέρα. Η πράσινη ενέργεια δεν είναι πια αφήγημα σωτηρίας, αλλά νόμισμα ισχύος, και όποιος το ελέγχει, γράφει τους νέους κανόνες του παιχνιδιού.
Ελίνα Μπάρδα ΟΠΑ/M.Sc. Διασφάλιση Ποιότητας
